İÇ ALEM MEVZUSU-BAKARA 284 TEFSİRİ

Bazıları Bakara 284’ün 286 ile nesh edildiğini söylemekte. Çünkü insanın içinden her şey geçebiliyor denilmekte. Bakara 286’da ise “Allah bir nefsi ancak gücünün yettiğiyle sorumlu tutar” denilmekte. Yani burada salt içinizden geçenlerden sorumlu değilsiniz gibi bir anlam çıkmakta. Bu belli bir noktada böyle de denilebilir ama asıl mevzu başka bizim gördüğümüz ve bu yaklaşım işi bozuyor biraz. Çünkü mesele içimizdekini uygulamadaki zorluk aslında. Orada “ancak gücünün yettiğiyle sorumlu tutar” durumu olabilir. Yani içimizdekinin aliyyul ala olması gereği var. Çünkü bütün fiiller en nihayet için bir ölçüde dışa yansımasıdır. Ve iç işin başıysa elbet ona iyi bakılacak.. Ana imtihan bu yani. Bu çerçevede Tevrat metinlerindeki bir bölüm de işi netleştirici gözüküyor.

“Kalp her şeyden daha aldatıcıdır ve ağır hasta. Onu kim anlayabilir?
Ben Yhvh/Alemlerin Rabbi, herkese kendi yollarına, yaptıklarının meyvesine göre karşılık vermek için yüreği yoklar, düşünceyi denerim.” (Yeremya 17: 9-10)

Tabi buna hadiste geçen “ameller niyetlere göredir” formülasyonu da yapılabilir. Ama amele müteallık niyet işinden de önce bir iç alemin düzgünlüğü gereğinin vurgulanması da elzem gibi.. Bu çerçevede şu hadis daha mevzuya uygun denilebilir:

«Şüphesiz Allah, sizin şeklinize ve cisimlerinize bakmaz. Fakat o, sizin kalplerinize ve amellerinize bakar.» (Müslim-Birr 33)